1/3
Sözlü sınav

Kamu Mülakat Rehberi

Sözlü sınavda komisyonun puanladığı altı başlık yönetmelikte yazılıdır. Buradaki 58 soru o başlıklara göre etiketlendi: her soruda komisyonun neyi ölçtüğü ve cevabın hangi mevzuattan kurulacağı ayrı ayrı yazılı.

58 soru 8 kurum 6 değerlendirme kriteri

Bu bir sızmış soru listesi değildir. Sorular, sözlü sınavın hukuki dayanağını oluşturan yönetmelik başlıklarından ve adayların kamuya açık paylaşımlarında yıllardır tekrar eden kalıplardan derlendi. Yani "bu soru sorulacak" değil, "bu başlık ölçülecek ve tipik olarak böyle sorulur" denmektedir. Elinde kopya olduğunu sanarak hazırlanan aday, hazırlıksız girenden daha kötü durumdadır.

Komisyon neyi puanlıyor?

Sözlü sınav bir sohbet değil, puanlanan altı başlıktan oluşan bir değerlendirmedir. Başlıklar yönetmeliklerde bu sırayla sayılır. Aşağıdaki bir başlığa tıklayarak yalnızca o başlığı ölçen soruları listeleyebilirsiniz.

Puan ağırlıkları uzman ve müfettiş yardımcılığı yönetmeliklerinde en yaygın görülen dağılımdır (50 + 5×10). Her kurum kendi sınav yönetmeliğinde farklı ağırlık belirleyebilir — başvurduğunuz kurumun yönetmeliği esastır, bu tablo yalnızca nereye çalışacağınızı gösterir.

Soru metni, ölçülen amaç ve ipucu birlikte taranır; kanun numarası aramak da çalışır.

Bir kurum seçtiğinizde o kurumun kendi soruları, her sözlü sınavda çıkan genel sorularla birlikte listelenir — çünkü o adayın karşılaşacağı soru kümesi gerçekten ikisinin toplamıdır.

14 soru · İçişleri Bakanlığı

Sıfırla

14 soru listeleniyor / 58

1 soru seçtiğiniz kuruma özel, 13 soru hemen her sözlü sınavda çıkıyor.

Memur Hukuku ve Mevzuat

8 soru
  1. 657 sayılı Kanun'a göre kamu hizmetleri hangi istihdam şekilleriyle yürütülür?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    En temel mevzuat sorusu ve en sık sorulanı. Cevabı bilmemek, kadronun kendi hukuki statüsünü bilmemek anlamına gelir.

    Cevabı nereden kurun?

    657 md. 4 üç istihdam şekli sayar: memur, sözleşmeli personel ve işçi. Kendi kadronuzun hangisi olduğunu ve aradaki farkı — kadro, güvence, sendikal haklar — söyleyebilecek kadar bilin.

  2. Disiplin cezaları nelerdir? En ağırı hangisidir?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Görevin sınırlarını bilme. Komisyon burada ceza isimlerinin ezberini değil, hangi davranışın nereye kadar gittiğinin farkındalığını arıyor.

    Cevabı nereden kurun?

    657 md. 125 beş ceza sayar: uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve Devlet memurluğundan çıkarma. Aylıktan kesmenin brüt aylıktan 1/30 – 1/8 oranında olduğunu, kademe durdurmanın 1 – 3 yıl uygulandığını ekleyebilirsiniz.

  3. Hakkınızda disiplin soruşturması açılsa savunma hakkınız nedir?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Hem mevzuat bilgisi hem hukuk devleti kavrayışı. Anayasa md. 129 savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceğini yazar; bu, sorunun asıl cevabıdır.

    Cevabı nereden kurun?

    657 md. 130 savunma için en az 7 gün süre verilmesini şart koşar; süre içinde savunma yapılmazsa savunma hakkından vazgeçilmiş sayılır. Disiplin kararlarına karşı yargı yolunun açık olduğunu da ekleyin.

  4. Memurun yıllık izin süresi ne kadardır? Doğum ve babalık izinleri kaç gündür?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Kendi haklarını bilme. Bu soruyu bilmeyen aday, kurumda hakkını da aramayacak biri olarak okunur.

    Cevabı nereden kurun?

    Yıllık izin (md. 102): hizmeti 1 – 10 yıl olana 20 gün, 10 yıldan fazla olana 30 gün. Analık izni (md. 104): doğumdan önce 8, sonra 8 hafta; çoğul gebelikte öncesine 2 hafta eklenir. Babalık izni 10 gün, evlenme ve ölüm hâllerinde 7 gün.

  5. Aday memurluk nedir, ne kadar sürer?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Atandıktan sonra ne yaşayacağınızı bilip bilmediğiniz. Sözlü sınavı geçen adayın ilk yılı doğrudan bu hükümlere tabi.

    Cevabı nereden kurun?

    Adaylık süresi 1 yıldan az, 2 yıldan çok olamaz (657 md. 54). Temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj aşamalarından geçilir; süre sonunda başarılı olan asli memurluğa atanır. Adaylık süresi içinde başka kuruma nakil yapılamaz.

  6. Memurlar için getirilen yasaklar nelerdir? Grev hakkınız var mı?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Statünün kısıtlarını kabul edip etmediğiniz. Cevabın "hakkım yok ama sendikal örgütlenme hakkım var" ayrımını yapması beklenir.

    Cevabı nereden kurun?

    657 md. 26 – 31: toplu eylem, grev, ticaret ve kazanç getirici faaliyet, hediye alma ve menfaat sağlama, gizli bilgileri açıklama yasakları. Memurların sendika kurma ve üye olma hakkı ise 4688 sayılı Kanun'la düzenlenmiştir.

  7. Bir vatandaş kurumunuza dilekçe verdi. Ne kadar süre içinde cevaplamak zorundasınız?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Günlük işin hukuki takvimini bilme. Masasında dilekçe duran memurun bilmesi gereken en somut süre.

    Cevabı nereden kurun?

    3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun 30 gün der. Bilgi edinme başvurusu ise 4982 sayılı Kanun kapsamında 15 iş günüdür. Dilekçe hakkının Anayasa md. 74'te düzenlendiğini de ekleyin.

  8. İdari işleme karşı dava açma süresi nedir?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Kurumun işlemlerinin yargı denetimine tabi olduğunu bilmek. Hem vatandaşa doğru yönlendirme yapmak hem kendi haklarını korumak için gerekli.

    Cevabı nereden kurun?

    2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre Danıştay ve idare mahkemelerinde 60 gün, vergi mahkemelerinde 30 gün. Dava açmadan önce idareye başvurulabileceğini (md. 11) ekleyebilirsiniz.

Kurum Bilgisi

2 soru
  1. Başvurduğunuz kurumun görevleri nelerdir? Bağlı olduğu bakanlık hangisi?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Hazırlık yapıp yapmadığınızın tek soruyla ölçüldüğü yer. Komisyon üyeleri o kurumun çalışanı; cevabın yüzeyselliğini ilk cümlede duyarlar.

    Cevabı nereden kurun?

    Kurumun resmî sitesindeki "Hakkımızda", teşkilat şeması ve varsa stratejik planın ilk sayfalarını okuyun. Kuruluş kanununun numarasını, merkez birimlerinden ikisini ve taşra teşkilatının nasıl kurulduğunu bilmek yeterlidir.

  2. Mülki idare amiri kimdir? Vali ile kaymakam arasındaki fark nedir?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Taşra teşkilatının işleyişi. İçişleri kadrolarında günlük yazışmanın kime gittiğini bilmek doğrudan iş bilgisidir.

    Cevabı nereden kurun?

    5442 sayılı İl İdaresi Kanunu: vali ilde devletin ve hükûmetin temsilcisi, ilçede bu görevi kaymakam yürütür. Vali Cumhurbaşkanı kararıyla, kaymakam ise İçişleri Bakanlığı'nın teklifi ve müşterek kararnameyle atanır.

Muhakeme ve Durum Senaryoları

2 soru
  1. Amirinizin verdiği emri mevzuata aykırı buluyorsunuz. Ne yaparsınız?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Sözlü sınavların en ayırt edici sorusu. "Emirdir, yaparım" da "yapmam" da tek başına yanlış cevaptır; mevzuat üçüncü bir yol yazar ve komisyon onu duymak ister.

    Cevabı nereden kurun?

    657 md. 11: memur, mevzuata aykırı gördüğü emri yerine getirmez ve aykırılığı emri verene bildirir. Amir emrinde yazılı olarak ısrar ederse memur emri yerine getirir, sorumluluk emri verene geçer. Ancak konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilmez; yerine getiren de sorumluluktan kurtulmaz.

  2. Vatandaş işini gördüğü için size hediye getirdi. Kabul eder misiniz?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Cevabı tek kelime olan ama gerekçesi puanlanan soru. Komisyon "almam" demenizi zaten bekliyor; ölçtüğü şey yasağın kaynağını bilip bilmediğiniz.

    Cevabı nereden kurun?

    657 md. 29 hediye istemeyi ve menfaat sağlama amacıyla hediye kabul etmeyi yasaklar; iş sahiplerinden borç para istemek de aynı maddede yasaktır. Hediye alma yasağının kapsamını belirlemeye Kamu Görevlileri Etik Kurulu yetkilidir (5176 sayılı Kanun). Reddederken vatandaşı incitmeyecek bir cümle kurabileceğinizi de gösterin.

Alan Bilgisi ve Teknoloji

2 soru
  1. Mezun olduğunuz bölüm bu kadroyla nasıl bağlantılı?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Alan bilgisi başlığının açılışı. Bölüm ile kadro arasında bağ kurulamıyorsa komisyon "neden buradasınız" sorusuna geri döner.

    Cevabı nereden kurun?

    Bölümünüzden kadronun işine doğrudan değen iki ders veya iki beceri seçin ve somut olarak eşleştirin. Bağ zayıfsa bunu kabul edip, kadronun gerektirdiği bilgiyi nereden edindiğinizi anlatın — sertifika, staj, mevzuat okuması.

  2. Kişisel verilerin korunması ne demektir? Görevinizde nasıl uygulanır?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Kamu görevlisinin en somut hukuki riski. Vatandaşın verisine erişen her kadroda sorulur ve yanlış cevabı olan bir soru.

    Cevabı nereden kurun?

    6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: veri ancak kanunda öngörülen hâllerde veya ilgilinin açık rızasıyla işlenir; sağlık ve biyometrik veriler gibi özel nitelikli veriler daha sıkı korunur. Görevde karşılığı nettir: sistemde görevinizle ilgisi olmayan kaydı açmamak, gördüğünüzü dışarıda konuşmamak. 657 md. 31 gizli bilgileri açıklama yasağını da düzenler.