1/3
Sözlü sınav

Kamu Mülakat Rehberi

Sözlü sınavda komisyonun puanladığı altı başlık yönetmelikte yazılıdır. Buradaki 58 soru o başlıklara göre etiketlendi: her soruda komisyonun neyi ölçtüğü ve cevabın hangi mevzuattan kurulacağı ayrı ayrı yazılı.

58 soru 8 kurum 6 değerlendirme kriteri

Bu bir sızmış soru listesi değildir. Sorular, sözlü sınavın hukuki dayanağını oluşturan yönetmelik başlıklarından ve adayların kamuya açık paylaşımlarında yıllardır tekrar eden kalıplardan derlendi. Yani "bu soru sorulacak" değil, "bu başlık ölçülecek ve tipik olarak böyle sorulur" denmektedir. Elinde kopya olduğunu sanarak hazırlanan aday, hazırlıksız girenden daha kötü durumdadır.

Komisyon neyi puanlıyor?

Sözlü sınav bir sohbet değil, puanlanan altı başlıktan oluşan bir değerlendirmedir. Başlıklar yönetmeliklerde bu sırayla sayılır. Aşağıdaki bir başlığa tıklayarak yalnızca o başlığı ölçen soruları listeleyebilirsiniz.

Puan ağırlıkları uzman ve müfettiş yardımcılığı yönetmeliklerinde en yaygın görülen dağılımdır (50 + 5×10). Her kurum kendi sınav yönetmeliğinde farklı ağırlık belirleyebilir — başvurduğunuz kurumun yönetmeliği esastır, bu tablo yalnızca nereye çalışacağınızı gösterir.

Soru metni, ölçülen amaç ve ipucu birlikte taranır; kanun numarası aramak da çalışır.

Bir kurum seçtiğinizde o kurumun kendi soruları, her sözlü sınavda çıkan genel sorularla birlikte listelenir — çünkü o adayın karşılaşacağı soru kümesi gerçekten ikisinin toplamıdır.

24 soru

Sıfırla

24 soru listeleniyor / 58

11 soru seçtiğiniz kuruma özel, 13 soru hemen her sözlü sınavda çıkıyor.

Memur Hukuku ve Mevzuat

8 soru
  1. 657 sayılı Kanun'a göre kamu hizmetleri hangi istihdam şekilleriyle yürütülür?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    En temel mevzuat sorusu ve en sık sorulanı. Cevabı bilmemek, kadronun kendi hukuki statüsünü bilmemek anlamına gelir.

    Cevabı nereden kurun?

    657 md. 4 üç istihdam şekli sayar: memur, sözleşmeli personel ve işçi. Kendi kadronuzun hangisi olduğunu ve aradaki farkı — kadro, güvence, sendikal haklar — söyleyebilecek kadar bilin.

  2. Disiplin cezaları nelerdir? En ağırı hangisidir?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Görevin sınırlarını bilme. Komisyon burada ceza isimlerinin ezberini değil, hangi davranışın nereye kadar gittiğinin farkındalığını arıyor.

    Cevabı nereden kurun?

    657 md. 125 beş ceza sayar: uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve Devlet memurluğundan çıkarma. Aylıktan kesmenin brüt aylıktan 1/30 – 1/8 oranında olduğunu, kademe durdurmanın 1 – 3 yıl uygulandığını ekleyebilirsiniz.

  3. Hakkınızda disiplin soruşturması açılsa savunma hakkınız nedir?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Hem mevzuat bilgisi hem hukuk devleti kavrayışı. Anayasa md. 129 savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceğini yazar; bu, sorunun asıl cevabıdır.

    Cevabı nereden kurun?

    657 md. 130 savunma için en az 7 gün süre verilmesini şart koşar; süre içinde savunma yapılmazsa savunma hakkından vazgeçilmiş sayılır. Disiplin kararlarına karşı yargı yolunun açık olduğunu da ekleyin.

  4. Memurun yıllık izin süresi ne kadardır? Doğum ve babalık izinleri kaç gündür?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Kendi haklarını bilme. Bu soruyu bilmeyen aday, kurumda hakkını da aramayacak biri olarak okunur.

    Cevabı nereden kurun?

    Yıllık izin (md. 102): hizmeti 1 – 10 yıl olana 20 gün, 10 yıldan fazla olana 30 gün. Analık izni (md. 104): doğumdan önce 8, sonra 8 hafta; çoğul gebelikte öncesine 2 hafta eklenir. Babalık izni 10 gün, evlenme ve ölüm hâllerinde 7 gün.

  5. Aday memurluk nedir, ne kadar sürer?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Atandıktan sonra ne yaşayacağınızı bilip bilmediğiniz. Sözlü sınavı geçen adayın ilk yılı doğrudan bu hükümlere tabi.

    Cevabı nereden kurun?

    Adaylık süresi 1 yıldan az, 2 yıldan çok olamaz (657 md. 54). Temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj aşamalarından geçilir; süre sonunda başarılı olan asli memurluğa atanır. Adaylık süresi içinde başka kuruma nakil yapılamaz.

  6. Memurlar için getirilen yasaklar nelerdir? Grev hakkınız var mı?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Statünün kısıtlarını kabul edip etmediğiniz. Cevabın "hakkım yok ama sendikal örgütlenme hakkım var" ayrımını yapması beklenir.

    Cevabı nereden kurun?

    657 md. 26 – 31: toplu eylem, grev, ticaret ve kazanç getirici faaliyet, hediye alma ve menfaat sağlama, gizli bilgileri açıklama yasakları. Memurların sendika kurma ve üye olma hakkı ise 4688 sayılı Kanun'la düzenlenmiştir.

  7. Bir vatandaş kurumunuza dilekçe verdi. Ne kadar süre içinde cevaplamak zorundasınız?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Günlük işin hukuki takvimini bilme. Masasında dilekçe duran memurun bilmesi gereken en somut süre.

    Cevabı nereden kurun?

    3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun 30 gün der. Bilgi edinme başvurusu ise 4982 sayılı Kanun kapsamında 15 iş günüdür. Dilekçe hakkının Anayasa md. 74'te düzenlendiğini de ekleyin.

  8. İdari işleme karşı dava açma süresi nedir?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Kurumun işlemlerinin yargı denetimine tabi olduğunu bilmek. Hem vatandaşa doğru yönlendirme yapmak hem kendi haklarını korumak için gerekli.

    Cevabı nereden kurun?

    2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre Danıştay ve idare mahkemelerinde 60 gün, vergi mahkemelerinde 30 gün. Dava açmadan önce idareye başvurulabileceğini (md. 11) ekleyebilirsiniz.

Kurum Bilgisi

12 soru
  1. Başvurduğunuz kurumun görevleri nelerdir? Bağlı olduğu bakanlık hangisi?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Hazırlık yapıp yapmadığınızın tek soruyla ölçüldüğü yer. Komisyon üyeleri o kurumun çalışanı; cevabın yüzeyselliğini ilk cümlede duyarlar.

    Cevabı nereden kurun?

    Kurumun resmî sitesindeki "Hakkımızda", teşkilat şeması ve varsa stratejik planın ilk sayfalarını okuyun. Kuruluş kanununun numarasını, merkez birimlerinden ikisini ve taşra teşkilatının nasıl kurulduğunu bilmek yeterlidir.

  2. Mülki idare amiri kimdir? Vali ile kaymakam arasındaki fark nedir?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Taşra teşkilatının işleyişi. İçişleri kadrolarında günlük yazışmanın kime gittiğini bilmek doğrudan iş bilgisidir.

    Cevabı nereden kurun?

    5442 sayılı İl İdaresi Kanunu: vali ilde devletin ve hükûmetin temsilcisi, ilçede bu görevi kaymakam yürütür. Vali Cumhurbaşkanı kararıyla, kaymakam ise İçişleri Bakanlığı'nın teklifi ve müşterek kararnameyle atanır.

  3. Komisyon neyi ölçüyor?

    MEB kadrolarının çerçeve kanununu bilme. Öğretmenlik dışı kadrolara da sorulur, çünkü kurumun varlık amacı bu maddelerde yazılıdır.

    Cevabı nereden kurun?

    1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu'nun ilkeleri: genellik ve eşitlik, ferdin ve toplumun ihtiyaçları, yöneltme, eğitim hakkı, fırsat ve imkân eşitliği, süreklilik, Atatürk ilke ve inkılapları, demokrasi eğitimi, laiklik, bilimsellik, plânlılık, karma eğitim, okul ile ailenin işbirliği, her yerde eğitim.

  4. 5510 sayılı Kanun'daki 4/a, 4/b ve 4/c sigortalılığı arasındaki fark nedir?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    SGK'nın bütün iş yükü bu üç ayrımın üstünde durur. Cevabı bilmemek, gişede her gün sorulacak soruyu bilmemektir.

    Cevabı nereden kurun?

    4/a hizmet akdiyle çalışanlar (eski SSK), 4/b kendi adına ve hesabına çalışanlar (eski Bağ-Kur), 4/c kamu görevlileri (eski Emekli Sandığı). 5510 sayılı Kanun bu üç statüyü tek çatıda topladı; genel sağlık sigortası da aynı kanunla düzenlenir.

  5. Beyan esası ne demektir? Vergi Usul Kanunu'nun kapsamı nedir?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Vergi idaresinin çalışma mantığı. Kadro hangi unvanda olursa olsun bu ilke üzerinden iş yapar.

    Cevabı nereden kurun?

    Türk vergi sistemi kural olarak beyan esasına dayanır: matrahı mükellef kendi bildirir, idare beyanı denetler. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu vergilendirme usulünü, defter ve belge düzenini, süreleri ve cezaları düzenler. Dijital tarafta İnteraktif Vergi Dairesi ile e-fatura ve e-defter uygulamalarından söz edin.

  6. Belediyenin organları nelerdir? Meclis ile encümen arasındaki fark nedir?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Yerel yönetim kadrolarının en sık aldığı kurum sorusu. Karar hangi organdan çıkıyor bilinmiyorsa evrak da doğru yere gitmez.

    Cevabı nereden kurun?

    5393 sayılı Belediye Kanunu üç organ sayar: belediye meclisi, belediye encümeni ve belediye başkanı. Meclis karar organıdır; encümen, meclisin içinden seçilen üyeler ve birim yöneticilerinden oluşan yürütme ve danışma organıdır. Büyükşehirlerde 5216 sayılı Kanun'un ayrıca uygulandığını ekleyin.

  7. Tebligat nedir? Elektronik tebligat ne zaman yapılmış sayılır?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Adliye kaleminin en çok zaman harcadığı iş tebligattır. Süresi yanlış hesaplanan bir tebligat, davanın kaderini değiştirir.

    Cevabı nereden kurun?

    Tebligat, bir hukuki işlemin ilgilisine kanunun öngördüğü biçimde bildirilmesi ve bunun belgelendirilmesidir; 7201 sayılı Tebligat Kanunu düzenler. Elektronik tebligat UETS üzerinden yapılır ve muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.

  8. Hasta hakları nelerdir? Aydınlatılmış onam ne demektir?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Sağlık kadrolarında hem hukuki hem etik zemin. Hasta hakları birimi olan her hastanede bu sorunun karşılığı günlük iştir.

    Cevabı nereden kurun?

    Hasta Hakları Yönetmeliği: sağlık hizmetinden faydalanma, bilgi isteme, kuruluşu ve personeli seçme, mahremiyet, rıza, güvenlik, saygı görme, şikâyet ve dava hakkı. Aydınlatılmış onam, hastanın müdahalenin niteliğini, sonuçlarını ve alternatiflerini anladıktan sonra verdiği rızadır — imzalatılan bir kâğıt değil, anlatılmış bir karardır.

  9. Genel sağlık sigortası kimleri kapsar? Prim ödemeyen biri sağlık hizmeti alabilir mi?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Gişedeki en sık sorulan vatandaş sorusu. Cevabın düz bir "hayır" olmadığını bilmek gerekir.

    Cevabı nereden kurun?

    5510 sayılı Kanun'a göre genel sağlık sigortası ülkede yerleşik hemen herkesi kapsar. 18 yaşını doldurmamış kişiler prim şartı olmaksızın yararlanır. Geliri yetersiz olanların primi, gelir testi sonucuna göre devlet tarafından ödenir. Acil hâller ile bazı bulaşıcı hastalık ve koruyucu sağlık hizmetleri prim şartına bağlı değildir.

  10. Verginin kanuniliği ilkesi nedir? Anayasa'da nasıl düzenlenmiştir?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Vergi idaresinin anayasal sınırı. Mükellefin "neden ödüyorum" sorusunun cevabı burada başlar.

    Cevabı nereden kurun?

    Anayasa md. 73: "Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır." Aynı madde herkesin mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlü olduğunu ve vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımının maliye politikasının sosyal amacı olduğunu da yazar.

  11. Belediyenin görev ve sorumlulukları nelerdir? İmar planı nasıl onaylanır?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Yerel yönetimin görev alanının genişliğini kavrama. Vatandaşı doğru birime yönlendirebilmek buna bağlı.

    Cevabı nereden kurun?

    5393 sayılı Kanun md. 14 geniş bir liste sayar: imar, su ve kanalizasyon, ulaşım, çevre sağlığı, temizlik ve katı atık, zabıta, itfaiye, acil yardım, mezarlıklar, park ve yeşil alan, kültür, sosyal hizmet, nikâh. İmar planları belediye meclisinin kararıyla onaylanır ve askı süresi içinde itiraz edilebilir.

  12. Komisyon neyi ölçüyor?

    Kurumun adındaki iki kelimeyi ayırt edememek, o kuruma başvuran aday için en kötü başlangıç olur.

    Cevabı nereden kurun?

    Kadastro, taşınmazın sınırlarını arazi ve harita üzerinde belirleyip hukuki durumunu tespit etme işlemidir; 3402 sayılı Kadastro Kanunu düzenler. Tapu sicili ise mülkiyeti ve diğer ayni hakları kaydeder ve Türk Medeni Kanunu'na tabidir. Kısacası kadastro tespit eder, tapu kaydeder ve bu kayda güven korunur.

Muhakeme ve Durum Senaryoları

2 soru
  1. Amirinizin verdiği emri mevzuata aykırı buluyorsunuz. Ne yaparsınız?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Sözlü sınavların en ayırt edici sorusu. "Emirdir, yaparım" da "yapmam" da tek başına yanlış cevaptır; mevzuat üçüncü bir yol yazar ve komisyon onu duymak ister.

    Cevabı nereden kurun?

    657 md. 11: memur, mevzuata aykırı gördüğü emri yerine getirmez ve aykırılığı emri verene bildirir. Amir emrinde yazılı olarak ısrar ederse memur emri yerine getirir, sorumluluk emri verene geçer. Ancak konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilmez; yerine getiren de sorumluluktan kurtulmaz.

  2. Vatandaş işini gördüğü için size hediye getirdi. Kabul eder misiniz?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Cevabı tek kelime olan ama gerekçesi puanlanan soru. Komisyon "almam" demenizi zaten bekliyor; ölçtüğü şey yasağın kaynağını bilip bilmediğiniz.

    Cevabı nereden kurun?

    657 md. 29 hediye istemeyi ve menfaat sağlama amacıyla hediye kabul etmeyi yasaklar; iş sahiplerinden borç para istemek de aynı maddede yasaktır. Hediye alma yasağının kapsamını belirlemeye Kamu Görevlileri Etik Kurulu yetkilidir (5176 sayılı Kanun). Reddederken vatandaşı incitmeyecek bir cümle kurabileceğinizi de gösterin.

Alan Bilgisi ve Teknoloji

2 soru
  1. Mezun olduğunuz bölüm bu kadroyla nasıl bağlantılı?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Alan bilgisi başlığının açılışı. Bölüm ile kadro arasında bağ kurulamıyorsa komisyon "neden buradasınız" sorusuna geri döner.

    Cevabı nereden kurun?

    Bölümünüzden kadronun işine doğrudan değen iki ders veya iki beceri seçin ve somut olarak eşleştirin. Bağ zayıfsa bunu kabul edip, kadronun gerektirdiği bilgiyi nereden edindiğinizi anlatın — sertifika, staj, mevzuat okuması.

  2. Kişisel verilerin korunması ne demektir? Görevinizde nasıl uygulanır?

    Komisyon neyi ölçüyor?

    Kamu görevlisinin en somut hukuki riski. Vatandaşın verisine erişen her kadroda sorulur ve yanlış cevabı olan bir soru.

    Cevabı nereden kurun?

    6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: veri ancak kanunda öngörülen hâllerde veya ilgilinin açık rızasıyla işlenir; sağlık ve biyometrik veriler gibi özel nitelikli veriler daha sıkı korunur. Görevde karşılığı nettir: sistemde görevinizle ilgisi olmayan kaydı açmamak, gördüğünüzü dışarıda konuşmamak. 657 md. 31 gizli bilgileri açıklama yasağını da düzenler.